Wielka Legacja Wojciecha Mias(t)kowskiego 20 martii – 5 aprilis

20 martii – wtorek

Cieplejszem dniem, dobrą i równą drogą prowadzieła mię chorągiew jazdy. W drodze potkałem się z Constanem, bratem hetmana przeszłego wołoskiego, indygeny naszego, który to niemało nowin powiedział o śmierci króla perskiego i chana tatarskiego. W pół drogi zaszło mi siedm chorągwi ludzi dobrych z panem Pilarem, nawyszym ekonomem multańskim. Przebywszy w bród rzekę niemałą, bystrą Buzową, stanęliśmy w miasteczku Buzowie.

21 martii – środa

Dla zdrowia mego niesposobnego wytknęliśmy tamże posłów multańskich traktując. Także i nazajutrz tamże zamieszkaliśmy dla wielkiego wiatru i srogiej zawieruchy śnieżnej.

23 martii – piątek

Wyprowadziła nas chorągiew Kozaków w dobrą milę. Śniegi co dalej, to większe. Przebywałem rzekę Krykow, nad którą czekały mię siedm chorągwi jazdy. Przyśliśmy znowu do drugiej rzeki Prawowa nazwanej; z pracą i niebezpieczeństwem przez nię przeprawa w bród, głęboka i bystra barzo tak, że i wozy niektóre w pół zabierała, lubo jezda multańska impet na sobie trzymała. Za rzeką piechota stała, która nas aż do Gierlice prowadzieła na nocleg 5 mil multańskich.

24 martii – sobota

Z Gierlice mrozem dobrym tak, że i ptastwo zmarzłe zbierała czeladź w lesiech. W pół drogi rzekę Sałowicze dobrym mostem przebyliśmy. W pół mili przed Bukoreszotem, stolicą multańską, druga siedm chorągwi jezdy i ósma piechoty zaszła mi drogę.

25 martii – niedziela

W Bukoreszcie, stolicy multańskiej, stanąłem. Pan Kluczary z panem Starzawskim od hospodara z Targowice listy mi oddali i witali z łogofetem i z Giormem kapitanem.

26 martii – poniedziałek

Tamże dla nabożeństwa w kościółku tamecznym w dzień Annuntiationis Beatae Mariae Virgini. Manastyr kosztowny Raduła hospodara, zamek murowany. Rzeka Dębowica środkiem miasta idzie. Achmet aga z Konstantynopola do hospodara minął po haracz. Tamże kilka dni zmieszkałem dla scyjatyki, która mię trapieła.

30 martii – piątek

Oddawszy listów kilka fascykułów Ormianom kamienieckim, wyjachałem z Bukoresztu. Wyprowadzało mię daleko w pole 10 chorągwi jazdy dobrej i piechoty drugie 10 chorągwi. Nocleg w wiosce Ciorani za pięć mil, któreśmy dziesięć godzin całym jednem cugiem jachali.

31 martii – sobota

Dzień chłodny, piękną równiną dwie rzeki przejachawszy, ukazało się nam jezioro wielkie barzo i rzeki albo raczej odnogi szerokie, które z Dunaju wyszły. Nocleg w wiosce Werszezie za trzy mile.

1 aprilis – niedziela

Niedziela kwietna. Dzień wesoły, pogodny, z lekkiem wiatrem. W mili przez pustą wioskę przejachawszy, przyszliśmy do mostu długiego w Multańskiej Ziemi jeszcze i dobrego przez rzekę albo raczej odnogę Dunaju, u którego straż multańska armatno stała. Potym cztery mosty przebywszy, stanąłem u brzegu Dunaju o ośmnastej godzinie. Wiatr wszytek zarazem ucichł tak, że nigdy spokojniejszy Dunaj być nie może. Wsiadłem w czajkę, która mię z Turczynem kapitanem pod chorągwią czerwoną czekała, i przebyłem prędzej, niżeli za ćwierć godziny, Dunaj pod sam sylistryjski zamek, od Greków jeszcze quondam murowany. Wozy jednak z końmi przeprawowały się za mną, od południa począwszy, aż godzinę w noc przyszły ostatnie do dworu wczesnego i przestronnego z zamku mi naznaczonego, gdzie już i żywnością przystojną opatrzono. Tamże i drugie dwa dni strawiłem na ceremonijach z Turkami. Muzyki różne były do uprzykrzenia szkatule. Dydyńska Polka syna, grzecznego i strojnego z Turczynem spłodzonego, przysłała witać nas i poznawać.

4 aprilis – środa

Ruszyłem z Sylistryjskiej dniem pogodnem, mszej świętej w polu przy karocy wysłuchawszy. Nocowałem za trzy mile we wsi bułgarskiej, Aflatlar zwanej. Żywności mi odtąd nie dawano do samego Konstantynopola; wszytko za pieniądze kupować przyszło, czego czaus pijanica był przyczyną.

5 aprilis – czwartek

Nocleg za sześć mil dobrych u Turczyna we wsi Omurfak. Nazajutrz, to jest w Wielki Piątek, przymrozek dobry, biały i cały dzień zimny. Nocleg za trzy mile we wsi Artakoj.

Wielka Legacja Wojciecha Mias(t)kowskiego 15-19 martii – czwartek/poniedziałek

W końcu udało się odnaleźć książkę, więc spieszę z nadrabianiem relacji z podróży naszego Jegomości Posła, a wydarzyło się coś niespodziewanego właśnie dnia marca dziewiętnastego 😉

15 martii – czwartek

W Berładzie, nad rzeką tymże imieniem zwaną. Dzień ciepły, pogodny, droga dobra, trawa się dobywa. Tu w nocy ks. pleban Wyznański, kapelan mój, czworo dzieci okrzcieł. Nazajutrz w Tekuci, mil cztery nad tąż rzeką Berładą. Czaus turecki z Konstantynopola bieżał do hospodara dając znać, że Halil, pasza sylistryjski, manżułowany, a na jego miejsce Ipsir pasza naznaczony.

17 martii – sobota

W mili od Tekuci spuściliśmy się z góry na dół nad rzekę Seret, którą trzy godziny przebywaliśmy promem, na czółnach zbudowanym. W drodze jadąc w lewej ręce była mogiła wysoka, w polu usypana in memoriam wesela, które Raduł hospodar wołoski synowi swemu przed kilkąnastą lat sprawował w wielkiej magnificencyjej na tym miejscu. W mili znowu przejachaliśmy drugą rzekę Pudno. We czterech milach stanąłem w miasteczku Foksanach nad rzeką Milkomatem (która środkiem miasteczka idąc dzieli Wołoską Ziemię z Multańską) wdzięcznie przyjęty od namiestników Matwieja, wojewody multańskiego. Dzień chłodny, bo z gór multańskich śniegami okrytych zimny wiatr powiewał.

18 martii – niedziela

W Niedzielę Śródpostną w nocy śnieg niemały spadł tak, że okrył ziemię. Przyszedł mi respons od hospodara multańskiego i pan Giorma, kapitan jego, przybiegł ochotę pana swego opowiedając. Chciał i sam hospodar z Targowice zbieżeć do Gierlice albo do Bukaresztu, ale napisał dysswadując, aby się zatrzymał dla suspicyjej od Turków i niewczasu jego jako podeszłego w leciech, a zwłaszcza że i od nowego pana z Stambułu chorągwie jeszcze nie ma. Tu dwie rocie kozackie zaszły mi i prowadziły do Rybnika.

19 martii – poniedziałek

Mróz niemały z zimnem wiatrem zatrzymał mię tamże w Rybniku, gdziem lekarstwa zażył dla scyjatyki, która mi była prawą biodrę i nogę odjęła tak, żem trzy niedziele na nię postąpić nie mógł z bólem i niewczasem moim. Odprawiełem ks. franciszkana do Targowice z listami do hospodara. Odprawiełem ks. franciszkana do Targowice z listami do hospodara. Tamże trzęsienie ziemie circa vigesimam horam; twierdzili drudzy, że trzy razy tego dnia było.

Wielka Legacja Wojciecha Mias(t)kowskiego 11/13 martii – niedziela/wtorek

Przespałem nieco skupiając się na koronnej awanturze, czas zatem nadrobić dwa dni podróży jegomości Posła jednocześnie opisując.

11 martii – niedziela

Pan Romaszkiewicz, tłumacz mój, bieżał z instrukcyją moją do Multan. A ja sam nazajutrz w dzień św. Grzegorza ruszyłem się za nim z Jass po rannej mszy mimo zamek na groblą. Na Lesie Bukowinie złej drogi zażyliśmy (bo mila była góry wysokiej i przykrej) w samą rościeć, przez którą nas deszcz wielki i gęsty prowadzieł z uprzykrzeniem tak, żeśmy dwie mili tylko półosmy godziny jachali. Nocleg we wsi, Skintia zwanej.

13 martii – wtorek

Stąd do Wasłuja cugiem jednym mil cztery. Wasłuj, miasto dawne, stolica kiedyś hospodarów wołoskich bywała. Są jeszcze ruiny murów i pokojów, od Stefana hospodara nad Berładą rzeką, która idzie pod to miasteczko, murowanych. Nazajutrz we wsi Doliny nocleg mil dwie wołoskich.

Wielka Legacja Wojciecha Miaskowskiego 9 martii – piątek

Przyszły mi listy od jm. pana krakowskiego, w których mi dał znać o ordzie krymskiej, że świeżo w Zapusty przeszłe niemałą inkursyją w Kijowszczyźnie uczyniwszy, wielką szkodę uczynieła i ludzi wiele w niewolą nabrała. Panowie hetmani obadwa doszli ich byli z wojskiem, ale sroga i niesłychana zawierucha i wiatr przeciwny bitwy bronieł, bo nie tylko potkać się, ale i widzieć nieprzyjaciela nie dopuścieł. Posłałem listy do Konstantynopola do wezera, do Multan i do pana krakowskiego.

Wielka Legacja Wojciecha Miaskowskiego 7 martii – środa

Posłałem do hospodara z gospody swej pana Kossakowskiego, pana Ciświckiego i pana Miastkowskiego, synowca mego, z listami K. J. Mci i jm. pana krakowskiego z opowiedzeniam przyczyny, że go sam widzieć i nawiedzić nie mogę, ponieważ mię sam w polu osobą swą nie przywitał, jako dawny zwyczaj i powinność tutecznych hospodarów niesie. Skoro to usłyszał hospodar, że u niego być nie chcę, z gniewiem i furyją skończyć mowy panu Kossakowskiemu nie dopuścieł, listów nie przyjął, podwód na progę nie pozwoleł i żywności w drodze aż do Multan dawać zakazał.

Jak widać dzieje się, akcja nabrała rumieńców!

Wielka Legacja Wojciecha Miaskowskiego 6 martii – wtorek

Ot zagapiłem się i mi dwa dni jegomości Posła uciekły, spieszę zatem nadrobić zaległości.

Ruszyłem do Jass trzy mile. Wysłał przeciwko mnie hospodar brata swego, hetmana, z przedniejszemi urzędnikami i bojarami swemi i z kilką chorągwi Merzestów. A iż sam nie wyjachał, jako był według dawnych zwyczajów powinien, ja też w karocy siedząc do miasta wjachałem i z niem widzieć się nie chciałem. Skąd między nami gniew i nieprzyjaźń nastąpieła.

Wielka Legacja Wojciecha Miaskowskiego 5 martii – poniedziałek

Dziś to się imć Poseł rozpisał!

We wsi Kryniczanach nad rzeką Dzieżą, niedaleko rzeki Prutu i lasu, Sasowy Róg zwanego, na którym miejscu nieboszczyk Stefan Potocki, starosta na ów czas feliński, Konstantego, szwagra swego, syna Jeremiowego, wprowadzając na hospodarstwo wołoskie w roku 1612 od Tomsze hospodara pogromiony został i więźniem do Konstantynopola wzięty. Tamże na wysokiej górze jest mogiła usypana, która przedniejszych bojar i urzędników wołoskich, życzliwych Konstantemu i wojsku naszemu, po bitwie przegranej od tegoż Tomsze pościnanych pokryła, przyjaciół i znajomych moich, bo z rozkazania królewskiego zjeżdżałem w tymże roku do Lwowa i na to wojsko i niefortunną ekspedycyją piniądze dawałem z konstytucyjej panów wołoskich posłany. Byłem potym od K. J. Mci dla zatrzymania wojska w Podolu, ale już był z niem przeszedł Dniestr i Prut pan starosta feliński, wyżej mianowany, do Wołoch, ani się chciał wrócić nazad do Korony sic urgente et impellente fato, które i pana Golskiego, wojewodę ruskiego, z frasunku wielkiego w kilka dni w grób wpędzieło w Kamieńcu z tej przyczyny, że Potockiego jako szwagra swego w tej nieszczęsnej potrzebie posiłkować nie mógł, stanąwszy nad Dniestrem ex opposito Chocimia.

Wielka Legacja Wojciecha Miaskowskiego 1 martii – czwartek

Dziś jegomość Wojciech tak oto się nam rozpisał, a się przecię działo. Można by nawet rzec, iż iście prawdziwy zwrot akcji nastąpił 😉 :

Oddano mi list od Lupula, hospodara wołoskiego, którym oznajmuje o śmierci Amuratha, cesarza tureckiego, i nastąpieniu na państwo Imbraina Sołtana, brata rodzonego. Radził hospodar, abym się w Koronie zatrzymał, ale że mnie już na drugim noclegu w Ziemi Wołoskiej za Prutem i Dniestrem zastała ta wiadomość, nie chciałem się wrócić. Szedłem dalej (oznajmiwszy o wszytkim K. J. Mci i jm. panu krakowskiemu) drogą złą na samę rozciecz górami śliskiemi. Stanąłem we wsi Sawianie, mil cztery. Tamże i nazajutrz.

I tak też nastała przerwa wpisów jegomości posła do dnia trzeciego marca.

Wielka Legacja Wojciecha Miaskowskiego 29 februarii – środa

Jegomość Wojciech dziś także niewiele napisał, ale jutro to już będzie się działo! Swoją drogą spójrzcie jak żeśmy trafili – u nas w 2020 roku i u niego w 1640 roku, tak samo wypada rok przestępny! Tylko dni tygodnia nam się nie zgadzają 😉

Przebyliśmy Prut lodem jeszcze, ale złym i dziurawym barzo. Nocleg tamże zaraz nad Prutem we wsi Radyjowcach. Mil cztery*.

*Mila podolska = 10480 m, mila wołoska = 5853 m